Nitrox — ook wel EANx of verrijkte lucht (Enriched Air Nitrox) — is een ademgasmengsel met meer zuurstof dan gewone lucht. De meeste recreational duikers kennen de naam maar weten niet precies wat het doet. Dit is de heldere uitleg.
Wat is nitrox?
Gewone lucht bestaat uit ongeveer 21% zuurstof en 79% stikstof. Nitrox heeft een hoger percentage zuurstof — typisch EAN32 (32% O₂) of EAN36 (36% O₂).
Effect: meer zuurstof = minder stikstof. Bij minder stikstof-absorptie duurt het langer voor je de no-decompressie-limiet bereikt op een bepaalde diepte.
Voordelen van nitrox
Langere no-deco tijd
Op 30 meter geeft EAN32 circa 40–50% meer bottom time dan lucht. Dit is het grootste voordeel voor recreational duikers.
Voorbeeld:
- Lucht op 30 meter: no-deco limiet ~20 minuten
- EAN32 op 30 meter: no-deco limiet ~30 minuten
Minder vermoeidheid
Veel nitrox-duikers rapporteren minder duikmoeheid na meerdere duiken op een dag. Wetenschappelijk bewijs is beperkt, maar anekdotisch sterk — waarschijnlijk door lagere stikstof-opname.
Kortere oppervlakteintervallen
Door minder stikstof-loading kun je sneller een volgende duik plannen.
Gevaren van nitrox
Zuurstoftoxiciteit
Meer zuurstof = groter risico op zuurstoftoxiciteit bij grotere diepte. Boven een partiaaldruk van 1,4–1,6 bar O₂ kunnen aanvallen (vergelijkbaar met epilepsie) optreden — levensgevaarlijk onder water.
Maximale diepte per mengsel:
- EAN32: maximaal 34 meter (1,4 bar pO₂)
- EAN36: maximaal 29 meter (1,4 bar pO₂)
Nitrox is NIET geschikt voor dieper duiken — het tegenovergestelde van een veelgehoorde misvatting.
Foutieve analyse
Je moet het gasmengsel analyseren voor de duik. Een tank die als EAN32 is afgeleverd maar 40% O₂ bevat geeft een gevaarlijk lage maximale diepte.
Nitrox specialty
De PADI Enriched Air Diver (of SSI Nitrox Diver) specialty leert je:
- Nitrox-tabellen en dive computer instellingen
- Zuurstof-analyse van tanks
- Maximale diepte berekening
- Regelgeving en veiligheidsprotocollen
Is het verplicht? Bij de meeste duikoperators die nitrox aanbieden is de specialty vereist. Zeker de moeite waard — het is een korte cursus (1 dag).
Nitrox-instellingen op je duikcomputer
Zet de O₂-waarde correct in je duikcomputer in voor de duik. De computer berekent dan de no-deco limieten op basis van het juiste mengsel. Vergeten in te stellen = computer rekent op lucht = risico op overschrijding bij nitrox.
Log je nitrox-duiken in Depth inclusief het gasmengsel (bijv. EAN32) en maximale diepte — dit helpt bij je persoonlijke gasverbruik-analyse.
Veelgestelde vragen
Kost nitrox meer dan lucht?
Ja — typically €3–€8 meer per tank. De extra bottom time is voor veel duikers de meerprijs waard, zeker bij liveaboards.
Kan ik met nitrox dieper duiken?
Nee — het tegenovergestelde. Nitrox heeft een lagere maximale diepte dan lucht door zuurstoftoxiciteit. Voor diep duiken gebruik je lucht of heliummengsels (trimix).
Werkt mijn normale duikcomputer met nitrox?
De meeste moderne duikcomputers ondersteunen nitrox — controleer de handleiding en stel het O₂-percentage correct in voor elke duik.