Nitrox (Enriched Air Nitrox, EANx) bevat meer zuurstof dan perslucht. De meest gebruikte mengsels zijn EANx32 (32% O₂) en EANx36 (36% O₂). Het hogere zuurstofpercentage verlaagt de stikstofopname, waardoor je langer op diepte kunt blijven zonder decompressiestop. Maar datzelfde hogere zuurstofpercentage creëert een nieuw risico: zuurstofvergiftiging.
Waarom zuurstof gevaarlijk wordt onder druk
Op het oppervlak ademen we 21% zuurstof bij 1 bar absolute druk. De partiaaldruk van zuurstof (ppO₂) bedraagt dan 0,21 bar. Onder water neemt de druk toe met circa 1 bar per 10 m diepte. Bij 30 m (4 bar absoluut) met perslucht is ppO₂ = 0,84 bar — veilig.
Met EANx36 op 30 m wordt ppO₂ = 0,36 × 4 = 1,44 bar — dat nadert de risicogrens. Boven ppO₂ 1,6 bar treedt acute zuurstofvergiftiging op: stuiptrekkingen die onder water fataal zijn.
De Maximum Operating Depth (MOD)
De MOD is de maximale diepte waarbij ppO₂ = 1,4 bar (veiligheidslimiet voor recreatief duiken):
MOD = (ppO₂ limiet / zuurstofpercentage × 100 − 10) m
Voorbeelden:
- EANx32: MOD = (1,4 / 0,32 × 100 − 10) = (437,5 − 10) ≈ 33 m
- EANx36: MOD = (1,4 / 0,36 × 100 − 10) = (388,9 − 10) ≈ 29 m
Daal nooit onder de MOD van je mengsel, ook niet even snel.
Analyseer je fles altijd zelf
Vertrouw nooit op de sticker van het duikcentrum. Gebruik een zuurstofanalyser voordat je de fles vult of gebruikt:
- Zuiver de analyser met een kleine gasstoot uit de fles
- Lees het percentage af — wacht tot de waarde stabiel is
- Noteer het werkelijke percentage en stel je duikcomputer hierop in
- Schrijf het percentage en de MOD op het label van de fles
Zuurstofvergiftiging herkennen
Symptomen (acroniem VENTID):
- Visual disturbances (flikkeringen)
- Ears (oorsuizen)
- Nausea
- Twitching (spiertrekkingen)
- Irritability
- Dizziness
Bij symptomen: stop met werken, stijg gecontroleerd op (niet snel), meld bij oppervlak.
Nitrox in Depth
De Depth-app laat je het zuurstofpercentage per duik invoeren. De app berekent automatisch de ppO₂ op je maximale diepte en waarschuwt als je te dicht bij de limiet komt. Stel het percentage in bij het aanmaken van de duik, vóór indaling.