Nitrox — ook Enriched Air Nitrox (EANx) — is een ademgasmengsel met meer zuurstof en minder stikstof dan gewone lucht (lucht = 21% O₂, nitrox typisch 32% of 36%). Minder stikstof betekent minder stikstofopname en langere no-decompressie-limieten.
Voordelen van nitrox
Langere NDL bij ondiepe duiken — het voornaamste voordeel. Op 18 meter bedraagt de NDL met lucht ±56 minuten. Met EANx32 wordt dit ±95 minuten. Enorm voordeel bij rif-snorkels, wrakduiken en ondiepe tropische rifduiken.
Minder stikstofvermoeidheid — sommige duikers rapporteren minder vermoeidheid na duiken op nitrox. Dit is wetenschappelijk niet eenduidig bewezen maar is een veelgehoord subjektief voordeel.
Veiliger bij meerdere duiken per dag — op safaris met 3–4 duiken per dag bouwt de stikstofbelasting op. Nitrox biedt meer buffer.
Nadelen en risico's
Maximum Operating Depth (MOD) — nitrox met meer zuurstof is gevaarlijker op grotere dieptes. Te veel zuurstof onder druk leidt tot zuurstoftoxiciteit: convulsies, bewusteloosheid, fataal onder water. EANx32 heeft een MOD van 33 meter (O₂ partiaaldruk ≤ 1,4 bar), EANx36 van 28 meter.
ALTIJD MOD instellen op je duikcomputer — de computer berekent automatisch waarschuwingen als je de MOD nadert. Dit is niet optioneel; het is een veiligheidsregel.
Hogere tankdruk vereist — nitrox tanks zijn aangemerkt met een gele/groene sticker. Vul nooit met lucht als je nitrox hebt gebrand.
Iets hogere kosten — nitrox is €5–15 duurder per duik dan gewone perslucht.
Nitrox-specialiteit: vereiste
Om nitrox te mogen gebruiken is een EANx-certificering vereist bij PADI, SSI of een andere erkende organisatie. De cursus duurt 1 dag (theorie + e-learning), kost €50–120, en er zijn geen open-water duiken vereist.
Inhoud: zuurstofmanagement, MOD-berekening, computer instellen, tankanalyse (met O₂-meter controleren of het percentage klopt), veiligheidsregels.
Wanneer nitrox gebruiken?
Ideaal voor:
- Rifduiken op 12–30 meter waarbij je maximale bottoms-time wilt
- 3–5 duiken per dag (safari, liveaboard)
- Naduiken op dezelfde dag waarbij stikstofbelasting een issue is
Minder nuttig voor:
- Diepteduiken (40 m+): MOD te laag, geen NDL-voordeel
- Eenmalige diepe duik: weinig verschil met lucht
Controleer altijd je nitrox-mengsel met een O₂-analyzer voor de duik en stel je computer in op het juiste percentage.
Log elk nitrox-mengsel, MOD en werkelijke diepte in Depth voor een volledig technisch logboek.
Veelgestelde vragen
Kan ik nitrox gebruiken met mijn gewone computer?
Ja — de meeste moderne computers ondersteunen nitrox. Controleer je handleiding en stel het O₂-percentage in voor de duik.
Mag ik dieper dan de MOD duiken met nitrox?
Nee — dit is een absoluut verbod. Zuurstoftoxiciteit kan plotseling optreden, zonder waarschuwingssignalen. Convulsies onder water zijn vrijwel altijd fataal.
Hoe weet ik of mijn tank echt nitrox bevat?
Analyseer met een O₂-meter — altijd verplicht. Vertrouw nooit alleen op het label.