Wat is freediving?
Freediving — ook apnea-duiken of snorkelen op diepte genoemd — is het duiken zonder perslucht. Je neemt één adem aan het oppervlak en duikt zo diep als je apnea (het ophouden van de adem) je toelaat. Geen regulator, geen tank, geen bubbles. Alleen jij, het water en je longen.
Vrijduikers zeggen dat de zee er compleet anders uitziet zonder het geluid van luchtbellen: stiller, rustiger, intenser.
Disciplines in freediving
Static apnea (STA) — Lig gezichtsomlaag in het water en houd je adem zo lang mogelijk in. Geen beweging. Wereldrecord: 24 minuten 3 seconden (Budimir Šobat, 2021). Dit is de meest toegankelijke discipline om mee te oefenen in een zwembad.
Dynamic apnea (DYN) — Zwem zo ver mogelijk op één adem in een zwembad. Met vinnen (DYN) of zonder (DNF). Wereldrecord: 300+ meter.
Constant weight (CWT) — De klassieke buitenwater-discipline. Duik zo diep als je kunt langs een lijn, gebruik je vinnen, kom terug naar boven. Wereldrecord: 332 m (Alexey Molchanov).
Free immersion (FIM) — Trek jezelf langs een lijn naar beneden en terug omhoog, zonder vinnen. Meer toegankelijk dan CWT.
No-limit (NLT) — Een weegschijf trekt je naar beneden, een ballon brengt je terug. Puur diepterecord; 214 m (Herbert Nitsch). Extreem gevaarlijk; niet competitief meer.
Hoe verschilt freediving van scuba?
| Aspect | Scuba | Freediving | |---|---|---| | Lucht | Tank | Eigen longen | | Decompressie | Ja, tabel-afhankelijk | Nee (maar dieper is riskanter) | | Duikduur | 30–80 min per tank | 1–5 min per duik | | Stikstof narco | Mogelijk >30 m | Nee | | Blackout-risico | Laag | Aanwezig bij verkeerd gebruik | | Kosten | Hoog (uitrusting) | Laag |
Risico's en veiligheid
Hypoxische blackout is het grootste risico. Door hyperventileren voor de duik daalt het CO₂-gehalte zodat je langer kunt wachten voordat de adremdrang begint — maar je O₂ raakt op zonder waarschuwing. Resultaat: bewusteloos onder water, zonder dat je het voelt aankomen.
Regel 1: Nooit alleen freediven. Altijd een buddy die aan het oppervlak toekijkt en direct kan ingrijpen.
Nooit hyperventileren vóór een freedive. Dit is de meest voorkomende fout.
Samba (verlies van motorische controle bij het omhoogkomen) en LoC (loss of consciousness) kunnen optreden aan het oppervlak. Een buddy naast je is niet optioneel.
Training en cursussen
Beginner: PADI Basic Freediver of AIDA 1-ster. Zwembad, geen certificering vereist. Leer veilige technieken, ademoefeningen en buddy-protocol.
AIDA 2-ster (meest populair): open water tot 20 m. Combinatie van theorie, zwembad en zeeduiken. Typisch 2–3 dagen.
AIDA 3-ster: 30 m, meer techniek (equalisatie, Frenzel-techniek), sterkere apnea.
AIDA 4-ster: 40 m, coaching van anderen, diepere technieken (Free Frenzel, mouthfill).
Uitrusting voor freediving
- Monofin of lange bi-fins (zachte carbon of bifins voor beginners)
- Wetsuit — freediving-wetsuits zijn dunner en flexibeler dan scuba-pakken
- Low-volume masker — minder volume = minder equalisatieluchtverlies
- Riem met loden gewichten — neutraal vlak drijven op 10 m
- Lijn en boei — verplicht bij open water dives
Freediving en Depth
Als je een freedive logt in Depth, selecteer je "Freedive" als duiktype. Je kunt de maximale diepte, de duiktijd (van oppervlak tot oppervlak) en het interval noteren. Depth toont je persoonlijk record per discipline in het profiel.