Duiken stelt bijzondere eisen aan het lichaam. Drukveranderingen, fysieke inspanning, ademautomaat — medische aandoeningen die op land nauwelijks merkbaar zijn kunnen onder water levensgevaarlijk worden. Een duikmedisch keuring is soms verplicht, soms aanbevolen, altijd verstandig.
Wanneer is een keuring verplicht?
PADI/SSI-cursus: cursisten moeten een medische vragenlijst invullen. Bij "ja" op een van de vragen is een medische vrijgave van een arts vereist vóór deelname.
Beroepsduikers: wettelijk verplicht medisch keuring voor commerciële duikers (arbeidsgeneeskunde).
Technisch duiken: gevorderde cursussen (Tec, Cave, Trimix) schrijven actuele medische keuring voor.
Sommige duikresorts: in landen als Egypte en Indonesië vragen resorts een medische verklaring of medische vragenlijst.
Aanbevolen altijd:
- Begin 40+ die opnieuw begint met duiken
- Langere duikpauze na een medisch incident
- Nieuwe chronische aandoening of medicatieverandering
Wat wordt er getest?
Een standaard duikmedisch keuring (vaak PADI medform of EDTC-protocol) omvat:
- Bloeddruk en hartfunctie: hartritmestoornissen en hartaandoeningen zijn ernstige contra-indicaties. ECG bij twijfel.
- Longfunctie: pneumothorax (klaplong), astma, COPD, longfibrose kunnen luchtinsluiting veroorzaken bij het opstijgen.
- ENT (oor, neus, keel): problemen met compenseren (Eustachische buis) leiden tot barotrauma.
- Neurologisch: epilepsie, TIA/CVA, ernstige migraine.
- Metabolisch: ongecontroleerde diabetes (hypoglykemie onder water).
- Geestelijke gezondheid: claustrofobie, paniekaanvallen.
- Geneesmiddelen: sedativa, bloeddrukverlagers, anticoagulantia — impact op duikveiligheid.
Absolute contra-indicaties (tijdelijk of permanent)
| Aandoening | Reden | |---|---| | Pneumothorax (spontaan) | Hoge kans op herhaling bij drukverandering | | Epilepsie (ongecontroleerd) | Aanval onder water = verdrinking | | Ernstig hartfalen | Inspanningstolerantie onvoldoende | | Actieve astma | Luchtopsluiting bij opstijgen | | Doofheid na barotrauma | Herhalingsrisico | | Zwangerschap | Decompressieziekte risico voor foetus |
Relatieve contra-indicaties (individueel beoordelen)
- Gecontroleerde diabetes type 1 of 2 — mogelijk met protocol
- Gecontroleerde astma — mogelijk bij lichte vormen
- Hoge bloeddruk — afhankelijk van medicatie en controle
- Angststoornissen — beoordeeld door arts + duikinstructeur
- Gehoorverlies — afhankelijk van oorzaak en compensatieproblemen
Waar kun je in Nederland een duikmedisch keuring halen?
Duikmedisch specialisten zijn verbonden aan:
- NHDC (Nederlands Hyperbaar en Duikgeneeskunde Centrum) in Amsterdam
- Erkende sportgeneeskundige praktijken met duikmedische expertise
- Sommige bedrijfsartsen met EDTC-certificering
Verwacht €75–€150 voor een standaard keuring. Geldigheid: 2–5 jaar afhankelijk van leeftijd en gezondheid.
Keuring na decompressieziekte of barotrauma
Na een DCS (decompressieziekte) of ernstig barotrauma is een verplichte medische vrijgave nodig voor hervatting. Minimale rustperiode van 4 weken, hyperbare behandeling indien nodig, neurologie en longfunctie hertesten.
Log medische incidenten en duikprofielen in Depth — dit is waardevolle informatie voor je arts bij een keuring.
Veelgestelde vragen
Heb ik als AOW-duiker ook een keuring nodig?
Niet verplicht, maar aanbevolen bij gezondheidsveranderingen of als je 40+ bent en opnieuw begint. Je cursus-medische verklaring geldt niet voor het leven.
Mag ik duiken met een hartklepafwijking?
Afhankelijk van de ernst en het type. Milde aandoeningen na succesvolle operatie zijn soms toegestaan. Verplicht medisch overleg bij een duikarts.
Welke medicijnen zijn problematisch?
Sedativa (slaapmiddelen, anxiolytica), opioïden, en sterke antihistaminica worden afgeraden. Bètablokkers kunnen hartfrequentie-respons onderdrukken. Altijd overleggen met duikarts.