Perfecte zichtbaarheid — 20 m helderblauw water — is de uitzondering, niet de regel. In de Nederlandse kust, Noordzee of na een storm is zicht van 2–5 m normaal. Dat hoeft geen probleem te zijn als je de juiste technieken kent.
Oorzaken van slechte zichtbaarheid
Fytoplankton: Algengroei in het voorjaar maakt het water groen en ondoorschijnend — maar ook voedselrijk, waardoor er meer fauna is.
Sediment: Na storm of bij stroming wordt bodemmateriaal opgewerveld. Vlak boven de bodem is de zichtbaarheid het slechtst; hoger in de waterkolom beter.
Thermoclines: Tussen twee waterlagen van verschillende temperatuur ontstaat een breuklijn die licht breekt en zichtbaarheid verlaagt.
Regen en zoet water: Zoet rivierwater mengt slecht met zout zeewater en vormt plumes van troebel water.
Navigatietechnieken bij beperkt zicht
Kompasnavigatie
- Stel een koers in vóór de duik
- Markeer het instapplaats en de richting naar het rif
- Reken teruggangen: bij een koers van 45° terug = 225°
Bodemsignalen gebruiken
- Ribbels in zand wijzen altijd evenwijdig aan de kustlijn
- Hellinghoek helpt de diepte te schattenn
- Steken en takken van koraal wijzen vaak van de kust af
Buddy-contact
- Houd maximaal 1,5 m afstand in troebel water
- Gebruik handsignalen vaker en duidelijker
- Raak de buddy regelmatig aan (tik op de arm) als lichttekens moeilijk zijn
Lijn gebruiken
- Vastmaken aan het instapplaats met een buddy line of lijn
- Spoel langzaam af tijdens afdaling
Lantaarns en lampkeuze
Bij minder dan 5 m zicht is een zaklamp altijd nuttig, ook overdag:
- Hoofdlamp (handsfree): goede keuze voor koudwaterduiken met handschoenen
- Zaklamp (handheld): voor gericht zoeken van kleine fauna
- Rode lichtmodus: rood licht beschadigt nachtzicht niet, maar is minder ver zichtbaar voor andere duikers — gebruik niet als signaal naar boot
Veiligheid bij beperkt zicht
SMB altijd: In troebel water kunnen boten het wateroppervlak slechter zien. Blaas je SMB altijd vroeg op.
Buddy nooit loslaten: Zoekprocedure bij verlies: 1 minuut cirkelen op zelfde diepte, dan omhoog.
Signaalpieper: Audiosignaal is nuttig als een buddy je niet kan zien.
Geen paniek bij plotselinge verduistering: Kalm blijven, kompas raadplegen, buddy voelen, langzaam opwaarts navigeren.
Troebel water als kans
In troebel, plankton-rijk water zijn er juiste soorten:
- Zeenaaktslakken (nudibranchen): op algenrijke bodems
- Inktvissen en pijlinktvissen: actief in voedselrijke periodes
- Zeepaarden: steken vast aan zeegras en zijn in troebel water relatief makkelijk te spotten (bewegen niet)
Log zichtbaarheid, kleur en turbiditeit per duik in Depth — zo herken je patroonmatige omstandigheden per locatie en seizoen.