Een zeeschildpad die traag langs je drijft, rustend op het koraal of happend naar een kwallenpunt — het is een van de meest emotionele ervaringen die het onderwaterleven te bieden heeft. Zeeschildpadden zijn oude wezens (hun familie bestaat al 100 miljoen jaar) en ze zijn kwetsbaar. Dit is alles wat je als duiker moet weten.
Zeeschildpaddensoorten die je tegenkomt
Groene zeeschildpad (Chelonia mydas): De meest geziene soort voor duikers. Tot 1,5 meter lang en 200 kg. Herbivoor — eet zeegras en algen. Rust op het rif op een vaste "slaapplek". Nieuwsgierig en vaak op dezelfde locaties te vinden dag na dag.
Leerachtige zeeschildpad (Dermochelys coriacea): Grootste zeeschildpad (tot 2 meter, 900 kg). Vrijwel nooit bij rifduiken — leeft in open oceaan, duikt tot 1.000 meter. Wordt soms gezien bij pelagisch duiken.
Karetschildpad (Eretmochelys imbricata): Slanker, met snavel. Carnivoor — eet zeeanemonen en sponzen. Kleiner dan de groene schildpad. Gevonden op riffen in de Caribische zee, Indische en Stille Oceaan.
Soepschildpad (Caretta caretta): Bruin met grote kop. Carnivoor — eet schaal-dieren. Mediterraan en Atlantisch — gezien bij Griekenland, Kroatië en de Canarische eilanden. Europese duikers kunnen hem dus dichtbij zien.
Beste locaties voor zeeschildpadden
Hawaii: Groene zeeschildpadden zijn haast gegarandeerd op de stranden en rifduiken. Ze zonnen en eten zeegras. Wettelijke bescherming is streng — afstand bewaren is verplicht.
Sipadan, Maleisië: Waarschijnlijk de beste concentratie schildpadden ter wereld. Honderden groene zeeschildpadden en karetschildpadden op elk rifduik.
Malediven: Schildpadden op vrijwel elke rifduik. Schoonmaatstations op bepaalde sites worden druk bezocht.
Rode Zee (Sharm el-Sheikh, Hurghada): Groene zeeschildpadden bij Ras Mohammed en in de koraaltuinen. Dagelijks te zien.
Canarische eilanden (Tenerife, Fuerteventura): Leguanenbroedstek en schildpadden bij duikstekken rondom de zuidkust.
Costa Rica (Cocos Island): Grote aggregaties bij specifieke tijden van het jaar.
Griekenland (Zakynthos, Kefalonia): Soepschildpadden in de Ionische Zee. Zakynthos is een van de voornaamste broedstranden van de Middellandse Zee.
Australië (Great Barrier Reef): Zowel groene als hawksbill (karets) in enorme aantallen.
Hoe je je gedraagt bij zeeschildpadden
Zeeschildpadden zijn beschermd in vrijwel elk land ter wereld.
Raak ze niet aan: Aanraken verstoort het gedrag en strest het dier. Een schildpad die gestoord wordt bij haar nest, verlaat het — haar eieren sterven. Geen uitzonderingen.
Blokkeer niet: Zwem nooit boven een rustende schildpad — dan kan ze niet naar de oppervlakte om te ademen. Blijf op hetzelfde niveau of lager.
Achtervol niet: Loop (of zwem) niet achter een wegstuivende schildpad aan. Als ze vlucht, laat ze gaan. Ze heeft haar rust gevonden — jij was de verstoorder.
Licht minimaal: Flitsfotografie suf een schildpad snel. Gebruik geen flits.
Afstand: Minimaal 1–2 meter. Sommige landen (Hawaii) stellen 3 meter wettelijk verplicht.
Geen dolfijnen gebruiken als middel: Sommige "schildpaddentrip"-operators "vangen" tijdelijk een schildpad voor een foto. Nooit meedoen.
Zeeschildpadden en de klimaatcrisis
Zeeschildpadden zijn afhankelijk van koralenriffen voor voedsel en schuilplaatsen — die riffen verdwijnen door opwarming. Ze zijn ook afhankelijk van zandstranden voor het nesten — die versmallen door zeespiegelstijging. En de temperatuur van het nesterzand bepaalt het geslacht van de kuikens: bij hogere temperaturen worden vrijwel alle schildpadden vrouwelijk, wat de reproductie ondermijnt.
Als duiker ben je getuige van een dier in gevaar. Leg elke schildpadontmoeting vast in Depth — soort, gedrag, locatie. Die data is wetenschappelijk waardevol.