Zeeschildpadden zijn 100 miljoen jaar oud — ze leefden al naast dinosaurussen. Vandaag zijn zes van de zeven zeeschildpaddensoorten bedreigd. Een ontmoeting onder water is daarom bijzonder, maar ook een verantwoordelijkheid. In deze gids: waar je ze vindt, hoe je respectvol interacteert, en wat je kunt doen voor hun bescherming.
De zeven soorten zeeschildpadden
- Groene zeeschildpad (*Chelonia mydas*): meest geziene soort; eet zeegras; tot 1,2 m, 180 kg
- Karetschildpad (*Eretmochelys imbricata*): smal hoofd met haaksnavel; eet sponsdieren op rifwanden
- Onechte karetschildpad / Loggerhead (*Caretta caretta*): groot en sterk; eet schaaldieren; Middellandse Zee en Atlantisch
- Lederschildpad (*Dermochelys coriacea*): grootste (2 m, 900 kg); geen schubben maar leerachtighuid; diepste duiker
- Kleine karetschildpad / Kemp's Ridley (*Lepidochelys kempii*): kritisch bedreigd; Golf van Mexico
- Australische platrug (*Natator depressus*): alleen in Australische wateren
- Olijfschildpad (*Lepidochelys olivacea*): massale nestelgedrag ("Olive Ridley mass nesting")
De beste locaties voor zeeschildpadden
Sipadan, Maleisie — tortugas-paradijs
Sipadan in Borneo is wereldberoemd voor de dichtheid van groene zeeschildpadden en karetschildpadden. Tientallen schildpadden in één duik is normaal. Beschermd marinepark — beperkt aantal dagtochten. Reserveer ver van tevoren.
Marsa Alam, Egypte (Rode Zee)
Marsa Abu Dabbab heeft een permanente populatie groene zeeschildpadden in de zeegrasbedden. Dagelijkse kans op sighting bij snorkelen of ondiepe duik. De Rode Zee heeft ook karetschildpadden bij de rifwanden.
Zakynthos, Griekenland (Ionische Eilanden)
De Golf van Laganas is een van de belangrijkste nestelstranden van de caretta caretta (loggerhead) in de Middellandse Zee. Juni–augustus is nestelseizoen. Duiken in het beschermde marienparkgebied is gereguleerd — volg de regels van het NMPZ.
Great Barrier Reef, Australie
Groene zeeschildpadden leven in grote aantallen op het GBR. Lady Elliot Island is een toplocatie: snorkelen en duiken met schildpadden jaarrond.
Derawan Eilanden, Indonesie
Een onbekend paradijs in Borneo. Groene zeeschildpadden, mantaroggen en walvishaaien. Minder bezocht dan Sipadan maar ongelooflijk rijk.
Bonaire, Caribisch Nederland
Bonaire is een van de beste duikeilanden van het Caribisch gebied. Groene zeeschildpadden en hawksbill turtles zijn gewone gasten. Kust-duiken mogelijk zonder boot.
Hawaii, VS
Hawaï heeft een indrukwekkende populatie Hawaiiaanse groene zeeschildpadden (Honu). Populaire snorkellocaties: Ho'okena en Punalu'u Black Sand Beach.
Verantwoord gedrag bij zeeschildpadden
Aanraking: nooit aanraken. Stress verhoogt het risico op infecties en verstoort het gedrag.
Flitslicht: geen flitslicht direct in het gezicht. Gebruik schemerlicht.
Zwempad: blokkeer nooit de weg naar de oppervlakte. Schildpadden moeten regelmatig ademen.
Voeden: nooit voeden — dit verstoort het dieet en trekt ze naar boten (propellergevaar).
Afstand: houd minimaal 2 meter afstand. Laat het dier van je weg bewegen, niet andersom.
Rode Zee en Griekenland: plaatselijke regels zijn strenger — volg altijd de lokale aanwijzingen van de duikgids.
Bedreigingen voor zeeschildpadden
- Plasticvervuiling: schildpadden eten plastic zakken (lijkt op kwal)
- Bijvangst in visserijnetten: een van de grootste doodsoorzaken
- Nest verstoring: kunstlicht op stranden desoriënteert kuikens
- Klimaatverandering: zandtemperatuur bepaalt het geslacht van kuikens; opwarming verstoort dit
Bijdragen aan bescherming
- Sluit je aan bij citizen science programma's: meld sightings via Sea Turtle Conservancy of iNaturalist
- Steun lokale nestelstrandom-beschermingsprogramma's (vrijwilligerswerk beschikbaar op Zakynthos, Cyprus, Costa Rica)
- Registreer elke schildpad-sighting in Depth — je bijdraagt aan het inzicht in verspreiding en gedrag