Zeehonden in Nederland
In Nederlandse wateren leven twee soorten zeehonden naast elkaar:
Gewone zeehond (*Phoca vitulina*): de talrijkste soort in Nederland (~8.000 dieren). Kleiner, rond gezicht, V-vormige neusgaten. Liggen graag op zandbanken in de Waddenzee.
Grijze zeehond (*Halichoerus grypus*): groter, langere snuit (soms "paardensnuit" genoemd), meer op open zee. Kolonies in de Waddenzee en op de Zeeuwse Banken.
Beide soorten zijn beschermd onder de Habitatrichtlijn en het Zeezoogdierenwet.
Beste duiklocaties
Grevelingenmeer (Zeeland)
Het Grevelingenmeer is de stilste zoekwaterlocatie voor zeehonden in Nederland. Ze leven in het meer en zijn nieuwsgierig ingesteld op duikers, met name bij:
- Kabbelaarsbank: ondiepe zandbodem, maximaal 15m, zeehonden rusten op de zandbodems
- Springersgat: vrij diepe doorgang (max 40m); zeehonden jagen hier op vis
- Battenoord: makkelijk instappen; zeehonden soms direct vanaf het strand
Oosterschelde
De Oosterschelde is een getijdenwater met sterke stroming op bepaalde momenten. Zeehonden zijn aanwezig het hele jaar, maar meest actief bij:
- Zierikzee pier: zeehonden liggen op de pier; duikers kunnen ze in het water observeren
- Zeelandbrug pijlers: aangehechte zeehonden op de pijlers bij slappe stroming
- Burghsluis: instapplek voor stromingsduiken; zeehonden in de stroming
Noord-Holland
Op de Waddenzee zijn zeehonden talrijk maar de zichtbaarheid is slecht (3–8m). De beste manier is per zodiac bij zandbanken met zeehondenkolonies observeren, niet duiken.
Gedrag van duikende zeehonden
- Eerste reactie: vluchten naar open water. Blijf stil — ze keren terug uit nieuwsgierigheid
- Nieuwsgierig gedrag: frontale benadering, snuiten vlak voor het masker, tanden klikken (dominantiespel)
- Bijten: zeldzaam maar mogelijk. Ze bijten agressiever van augustus–oktober (paartijd en puptijd)
- Speeldrag: rolletjes draaien, trekken aan vinnen — positief teken
Zeehondprotocol Nederland
De Zeeuwse Milieufederatie en Rijkswaterstaat adviseren:
- Nader zeehonden nooit vanuit de richting van het land (hun vluchtroute blokkeren)
- Houd minimum 50 meter afstand van liggende zeehonden op zandbanken
- Duikers in het water kunnen passief blijven wachten en ontvangen zeehonden
- Meld zieke zeehonden (EHBZ: 0900-0245)
- Nooit aanraken — menselijke geur kan moeder en pup scheiden
Seizoensgebondenheid
| Maand | Situatie | |---|---| | Jan–mrt | Grijze zeehond werpt pups in Waddenzee; respecteer afstand | | Apr–jun | Gewone zeehond werpt pups; meest rustige watercondities | | Jul–sept | Beste zichtbaarheid; zeehonden actief foeragerend; meeste duiken | | Okt–dec | Paartijd grijze zeehond; meer agressief gedrag; minder duikers |
Loggen in Depth
Log je zeehondontmoeting in Depth met locatie, diepte, aantal dieren en gedragsnotities. Grevelingenmeer-zeehondwaarnemingen zijn nuttig voor Wageningen Marine Research, dat de populatie jaarlijks inventariseert.