Een duikveiligheidsplan is geen bureaucratisch document — het is de afspraak die u maakt vóórdat u het water ingaat, zodat iedereen weet wat te doen als er iets misgaat. Deze gids legt uit hoe u een effectief plan opstelt en welke noodprocedures elk buddy team moet kennen.
Wat is een duikveiligheidsplan?
Een duikveiligheidsplan (ook wel dive safety plan of emergency action plan) beschrijft:
- De duikparameters: locatie, maximale diepte, maximale tijd, gasmix
- De noodcontacten: DAN, kustwacht, dichtstbijzijnde hyperbere kamer
- De noodprocedures: wat te doen bij bewusteloze duiker, gaslek, verlorenloopsituatie
- De communicatieafspraken: signalen onder water, ophaalplan bij oppervlaktescheiding
Stap 1: Briefing vóór de duik
Een goede briefing duurt 5–10 minuten en dekt minimaal:
Duikparameters
- Maximale diepte (doel + noodgrens)
- No-decompression limit (NDL) of decompressiestops als gepland
- Turnaround-regel: keer om bij 50% gasverbruik (of 1/3-1/3-1/3 voor grottaduiken)
- Oppervlakte-signalen: wanneer u een oranje signaleringsboei (DSMB) opblaast
Buddy-systeem
Spreek af hoe dicht u bij elkaar blijft. De veiligste vuistregel: uw buddy moet altijd binnen 3 seconden bereikbaar zijn.
Scheiding-procedure
Wat doet u als u uw buddy verliest?
- Kijk 60 seconden om u heen (ronddraaiende zoekcirkel)
- Geen buddy → ga omhoog naar het oppervlak
- Wacht 3–5 minuten aan het oppervlak
- Geen buddy → geef alarm aan de boot of kust
Stap 2: Noodcontacten en hyperbere kamer
Noteer altijd vóór de duik:
| Contact | Wat | Nummer | |---|---|---| | DAN Europe | Duikongeluk-hotline (24/7) | +39 06 4211 5685 | | Lokale kustwacht | Search and rescue | NL: 0900-0111 | | Dichtstbijzijnde kamer | Hyperbare behandeling | Check DAN-website | | Lokale nooddienst | Ambulance | 112 |
Sla de DAN-app op uw telefoon: locatiegps, symptoomchecklist en directe bel-knop.
Stap 3: Onderwatercommunicatie
Communicatie onder water gaat via handgebaren en hulpmiddelen:
Essentiële signalen
- Ok (ring-gebaar): ik ben ok / bent u ok?
- Stop / wacht: vlakke hand, palm omlaag
- Probleem: vlakke hand, palm omlaag, links-rechts bewegen
- Omhoog: duim omhoog
- Omlaag: duim omlaag
- Gas-noodsignaal: duim en wijsvinger elkaar raken, vingers gespreid (= leeg; ook: vinger langs keel = keel-sneden gebaar)
- Ik heb X bar: vingers voor de borst houden; aantal steken = tientallen bar
Hulpmiddelen
- Duiksignaalstok / tank-banger: sla op de tank voor aandacht
- Fluit (surface): blaas drie keer voor nood aan het oppervlak
- DSMB: stuur omhoog voor oppervlaktesignalering en decompressie
- Onderwaterlamp: knipper snel voor aandacht; lange flits = ok
Stap 4: Procedure bij noodgeval onder water
Buddy is bewusteloos
- Geef zijn/haar automaat terug als buiten de mond
- Breng omhoog: houd vast, dump BCD en drysuit-lucht, houd luchtweg open
- Aan oppervlak: geef kunstmatige beademing als niet ademend (rescueduiker-training vereist)
- Roep hulp, bel 112 en DAN
Gaslek of uit-gas-situatie
- Buddy geeft het 'gas'-noodsignaal
- Buddy-ademhaling: geef uw reserve-automaat (octopus) — mond-naar-mond alleen als absoluut noodzakelijk
- Controleerde, gecontroleerde opstijging: max 9 m/min
- Veiligstop 3 min op 5 m als gasprobleem het toelaat; sla over als nood hoger prioriteit heeft
Verlorenloop aan het oppervlak
- Blaas DSMB op — maak uzelf zichtbaar
- Fluit drie keer
- Drij rustig; gebruik BCD als drijfhulp; bewaar energie
- Bel met waterbestendige telefoon of gebruik VHF-marifoon (kanaal 16)
DCI / decompressieziekte symptomen
- Gezamenlijk pijn, tintelingen, zwakte, verlamming, duizeligheid binnen 24 uur na duik → vermoedelijk DCI
- Geen zuurstof uitstellen: geef 100% O₂ via DAN-rebreathermasker
- Bel DAN onmiddellijk — beschrijf symptomen, duikprofiel en locatie
- Vervoer naar hyperbere kamer; nooit vliegen vóór behandeling
Stap 5: Na de duik — debriefing
Een korte debriefing helpt u leren en gevaren te signaleren:
- Was er een moment dat u het plan had moeten aanpassen?
- Kwamen de gasmanagementsafspraken uit?
- Waren er communicatieproblemen?
- Zijn er bijna-incidenten die u wilt loggen voor DAN-dataverzameling?
Log elke duik in Depth met de gasverbruik, maximale diepte en eventuele bijzonderheden.
Veelgestelde vragen
Moet ik een duikveiligheidsplan altijd op papier hebben?
Voor diepe of technische duiken: ja. Voor recreatief duiken van een gekende locatie: een mondelinge briefing volstaat, maar noteer de noodcontacten altijd ergens beschikbaar (telefoon of whiteboard op de boot).
Wat is het verschil tussen een DSMB en een signaalboei?
Een DSMB (Delayed Surface Marker Buoy) wordt onder water opgeblazen en omhooggestuurd aan een lijn — ideaal voor decompressie en positie-signalering. Een signaalboei (SMB) is al aan het oppervlak opgeblazen. Gebruik een DSMB; een SMB is alleen nuttig na onverwachte oppervlaktekomst.
Hoe leer ik de juiste rescue-vaardigheden?
Volg een PADI/SSI Rescue Diver-cursus. Deze cursus dekt alle scenario's: bewusteloze duiker, paniek, gewonde duiker aan het oppervlak, zuurstofverstrekking.