Onderwater kun je niet praten. Masker en water maken mondelinge communicatie onmogelijk. Handsignalen zijn de taal van het duiken — en ze redden levens wanneer noodsituaties ophanden zijn.
Basishandtekens (universeel)
| Signaal | Betekenis | |---------|-----------| | Duim omhoog | Naar boven gaan | | Duim omlaag | Dieper gaan | | Hand vlak, palm naar beneden, wuiven | Stop / blijf hier | | OK-teken (O vormen met duim + wijsvinger) | OK | | Vlakke hand schudden | "Niet OK" of "Iets is mis" | | Wijsvinger naast masker | Kijk hier | | Vlakke hand langs keel (doorsnijden) | Lucht op | | Gebalde vuist | Gevaar / stop |
Niet-standaard maar veelgebruikt
- Hoeveel lucht?: Wijs op manometer, dan op jezelf. De ander toont met vingers het bartal (1 vinger = 10 of 50 bar, afspreken voor duik).
- Stroming: Wijs arm in stromingsrichting
- Haai: Vlakke hand boven hoofd als vin
- Schildpad: Handen op elkaars rug, vingers als poten
Noodsignalen
Lucht op: Hand langs keel. Geef onmiddellijk je "octopus" (alternatieve tweede trap) aan de buddy en begin gecontroleerde opstijging.
Omhoog: Duim omhoog + punt omhoog. Kan ook nood-significa zijn — niet gebruiken als "alles ok, gaan we omhoog."
Pijn/probleem: Vlakke hand schudden + wijs op het probleem. Buddy beoordeelt of opstijgen nodig is.
Bewusteloosheid van buddy: Als buddy niet reageert op "zijn we ok"-check: aanraken, schudden. Geen reactie → begin omhoog, houd zijn mond open.
Buddy-check voor de duik
Afspreken voor elke duik:
- Hoe geven we "x bar" aan? (vingers? één vinger = 10 bar?)
- Maximale duiktijd en diepte
- Wat als we gescheiden raken? (1 minuut zoeken, dan naar oppervlak)
- Noodsignalen confirmeren
De "big OK" aan de oppervlakte
Aan de oppervlakte (masker af of op): sla met je arm een groot rondje boven je hoofd. Dit is het "OK aan de oppervlakte"-signaal voor de schipper. Dit is NIET hetzelfde als hulp vragen.
Hulp aan oppervlakte: Eén arm rechtop strekken en heen-en-weer wuiven.
Schrijven
Duik-slates (witte plastic schrijftafeltjes) en schrijfklokken geven meer communicatiemogelijkheden bij complex duiken. Handig voor onderwaterfotografen die met modellen duiken.
Loggen in Depth
Noteer na elke duik of er communicatieproblemen waren — signalen die je niet goed begreep of gaf. Dat zijn de vaardigheden om vóór de volgende duik te oefenen.