Elke duiker is afhankelijk van gevulde tanks. Maar hoe werkt dat precies — vulstations, nitrox, eigen tanks meenemen op reis? In deze gids beantwoorden we alle vragen rondom het vullen van duiktanks.

Perslucht vs. nitrox: het verschil

Perslucht (gewone lucht): Bestaat uit 21% zuurstof en 78% stikstof (plus edelgassen). Gecombineerd water-en-luchtinjectie wordt tot 200–300 bar geperst. Standaard op elk vulstation wereldwijd. Goedkoop (€3–€8 per vulbeurt).

Nitrox (verrijkte lucht / EAN): Meer zuurstof dan perslucht: typisch EAN32 (32% O₂) of EAN36 (36% O₂). Minder stikstof = meer bodemtijd bij hetzelfde decompressieprofiel. Populair bij vakantieduikers die meer duiken per dag willen.

Nitrox is iets duurder (€5–€15 per vulbeurt) en vereist een Nitrox-certificering (PADI Enriched Air, SSI Nitrox).

Trimix en andere mengsels: Voor technisch duiken. Niet standaard beschikbaar — vraag op voorhand.

Hoe een vulstation werkt

Jij brengt je lege of gedeeltelijk gevulde tank.
Medewerker controleert de keuringstempel (in Europa: elke 2,5 jaar herbeoordeling, elke 5 jaar hydraulische druktest — als de datum verstreken is, vult het vulstation niet).
Aansluiting op de compressor of banksysteem.
Vullen tot de nominale druk van de tank (200 of 300 bar).
Betaling.

Bankdrukvulling (snelste): Reservoir van tanks, vulling in minuten.

Compressorvulling: Tank direct op de compressor. Duurt langer (30–60 minuten) maar altijd beschikbaar.

Eigen tanks meenemen op reis

Veel duikers overwegen eigen tanks mee te nemen op vakantie. Overwegingen:

Luchtvaart: Lege tanks met open ventiel mogen in het ruim (IATA-richtlijnen, check altijd bij de luchtvaartmaatschappij). Gevulde tanks zijn VERBODEN aan boord. Enkelvoudige overtreding = hoge boete of arrestatie.

Voordelen eigen tank:

Je weet de staat van de tank en het ventiel.
Je vertrouwt op jouw Nitrox-analyse als je nitrox duikt.
Lagere vulkosten op sommige locaties.

Nadelen:

Gewicht en formaat: een 12L staalcilinder weegt 12–14 kg leeg.
Extra bagage, extra kans op beschadiging.
Keuringstempe is kritisch: een verlopen keuring = tank wordt niet gevuld.

Praktisch advies: Huur tanks op populaire bestemmingen. Mee eigen tank laat staan een tank ter plekke huren, wat goedkoper en practischer is.

Nitrox vulstation vinden op reis

Nitrox is niet overal beschikbaar. Hoe vind je het?

PADI/SSI dive centers: Vrijwel alle gecertificeerde dive centers met nitrox-instructors hebben ook nitrox-vulmogelijkheden. Bel of mail van tevoren.
Populaire bestemmingen (Rode Zee, Caribisch, Aziatisch): Nitrox is standaard beschikbaar. Vraag bij je resort.
Mediterrane bestemmingen: Wisselend — Kroatië, Spanje en Griekenland beginnen het aan te bieden. Malta heeft uitstekende nitrox-infrastructuur.
Koudwaterlocaties (Noordzee, Noorwegen): Nitrox minder beschikbaar. Plaan van tevoren.

Tank-keuring: essentieel voor het vullen

In Europa verloopt de tankkeur als volgt:

Visuele inspectie: Elke 2,5 jaar (TÜV, KIWA of equivalent). Controleert de binnenzijde op roest en beschadiging.
Hydraulische druktest: Elke 5 jaar. Tank wordt gevuld tot 1,5x de nominale druk. Controleert de integriteit van het staal of aluminium.

Een vulstation dat je tank vult met verlopen keuring is aansprakelijk voor schade — ze vullen dus niet. Verlopen keuring = geen duiken totdat de tank opnieuw is gekeurd.

Nitrox analyseren vóór duiken

Als je nitrox vult, analyseer je vóór elke duik het werkelijke zuurstofpercentage met een nitrox-analyzer. Dit is niet optioneel — een te hoog percentage nitrox op een bepaalde diepte kan zuurstofvergiftiging veroorzaken (stuipen onder water = levensgevaarlijk).

Maximum Operating Depth (MOD) berekening: MOD (meter) = (1.6 / FO₂) × 10 - 10

Voor EAN32: MOD = (1.6 / 0.32) × 10 - 10 = 40 meter. Voor EAN36: MOD = (1.6 / 0.36) × 10 - 10 = 34 meter.

Leg altijd het nitrox-percentage en de MOD bij aan de MOD-sticker op de tank. Duik nooit dieper dan de MOD.

Log de nitrox-mix van elke duik in Depth — samen met de maximale diepte en de bodemtijd. Zo heb je een volledig beeld van je gasverbruikspatronen.