De Actinopterygii — straalvinnige vissen — vormen de grootste klasse van gewervelden en zijn ook in Nederlandse wateren uitgebreid vertegenwoordigd. Wie duikt in de Oosterschelde, Grevelingenmeer of Noordzee leert al snel de meest voorkomende soorten herkennen.
Kabeljauwfamilie (Gadidae)
Kabeljauw (*Gadus morhua*)
- Drie rugvinnen, twee aarsvinnen, karakteristieke kinbaard
- Grijs-groen met bruine vlekken; wit-gele lateraallijn
- Diepte: 0–600 m; in Nederland doorgaans 5–40 m bij wrak of rif
Wijting (*Merlangius merlangus*)
- Slanker dan kabeljauw, nauwelijks kinbaard
- Bovenkant donkergrijs, buik zilverachtig
- Schoolvormend; actief bij schemerduiken
Steenbolk (*Trisopterus luscus*)
- Compacte bouw, zwarte vlek bij borstvin
- Typisch wrakvis; houdt van structuur
Grondelachtigen (Gobiidae)
Kleine bodembewoners, maximaal 15 cm; perfect gecamoufleerd op zand of wier.
- Brakwatergrondel (*Neogobius melanostomus*): invasief; holte-bewoner
- Zwartgrondel (*Gobius niger*): zwarte borstvinvlek bij mannetje in broedkleed
- Lozano's grondel (*Pomatoschistus lozanoi*): zandig habitat, zilver gespikkeld
Lipvissen (Labridae)
- Zeekarper / Koningslipvis (*Labrus bergylta*): roze-rood met witte vlekken; 50 cm+
- Harnasmannetje (*Ctenolabrus rupestris*): bruin-oranje; wierdbossen
- Franse gronddekker (*Centrolabrus exoletus*): kleine soort; groene kleurslag bij man
Platvissen (Pleuronectiformes)
- Bot (*Platichthys flesus*): ruige huid, gemengd zout/zoet
- Schol (*Pleuronectes platessa*): oranje-rode vlekken op bruine bovenzijde
- Tong (*Solea solea*): smal, nachtvliegend sedimentjager
Andere markante soorten
- Zeedonderpad (*Myoxocephalus scorpius*): groot hoofd, stekelvlekken; wrakfavoriet
- Zeepaardje (*Hippocampus hippocampus*): Grevelingenmeer; aanwezig maar schaars
Identificatietips in het water
- Zwemrichting: platvissen liggen op zij, rondvissen zwemmen rechtop
- Vinnen tellen: dorsale rugvinnentelling onderscheidt families
- Kleurverandering: grondelmannetjes in broedtijd feller dan wijfjes
- Diepte en habitat: kabeljauw op wrak, schol op zand, lipvis op rif
Loggen in Depth
Gebruik de soortenlog in Depth om waarnemingen op te slaan met GPS, diepte en foto. Jouw data draagt bij aan het Citizen Science-netwerk voor kustbiomonitoring.