Dieptelimieten, no-decompressie-limieten, veiligheidsstops — ze klinken als willekeurige regels, maar ze zijn gebaseerd op een century aan wetenschappelijk onderzoek naar wat druk met het menselijk lichaam doet. Dit is de fysiologie achter de grenzen.
Daltons wet en Henry's wet
Twee gaswetten zijn fundamenteel voor duikfysiologie:
Dalton's wet: De totale druk van een gasmengsel is gelijk aan de som van de partiaaldrukken van alle gassen. Op 30 meter diepte (4 atm) is de partiaaldruk van stikstof (78% van lucht) 4 × 0,78 = 3,12 atm. Dat is drie keer de partiaaldruk op zeeniveau.
Henry's wet: Hoe hoger de partiaaldruk van een gas, hoe meer dat gas oplost in vloeistof. Bloed en weefsels absorberen meer stikstof naarmate de druk hoger is.
Conclusie: dieper = meer stikstof in je weefsels = meer tijd nodig om het veilig af te geven.
Stikstofopname: weefsels als "compartimenten"
Het menselijk lichaam is niet uniform — vet, spier, bot en vetweefsel absorberen en geven stikstof met verschillende snelheden af. De Bühlmann-tabel (PADI gebruikt een afleiding ervan) modelleert dit via 16 theoretische "compartimenten", elk met een eigen halfwaardetijd.
Snelle weefsels (bloed, hersenvocht): Saturationsnelheid — enkele minuten. Desaturatie ook snel. Langzame weefsels (bot, vet): Saturatie duurt uren. Desaturatie ook uren.
Dit is waarom de no-decompressie-limiet (NDL) varieert met diepte én accumulatieve duikhistorie: snelle weefsels volraken snel op diepte, langzame weefsels bouwen op over meerdere duiken.
No-decompressie limieten: wat ze zijn
De NDL is de maximale tijd die je op een bepaalde diepte kunt doorbrengen zonder dat je verplichte decompressiestops moet maken bij de stijging.
- 10 meter: NDL ≈ 200 minuten (PADI RDP, eerste duik)
- 18 meter: NDL ≈ 56 minuten
- 30 meter: NDL ≈ 20 minuten
- 40 meter: NDL ≈ 9 minuten
Wees je bewust: deze limieten zijn voor solitaire, eerste duiken van de dag. Herhaalduiken en meerdere duiken per dag kortere NDL's.
Veiligheidsstop: de 3 minuten op 5 meter
De veiligheidsstop (3 minuten op 5 meter) is een aanbevolen extra marge — geen verplichte decompressiestop. Zelfs als je binnen je NDL blijft, helpt de stop om onverwachte stikstofdruk in snelle weefsels te reduceren.
Fysiologisch effect: op 5 meter is de druk 1,5 atm. Dat is laag genoeg voor snelle desaturatie van snelle weefsels, maar hoog genoeg dat je niet te snel stijgt.
Decompressieziekte: wat er misgaat
Als je te snel stijgt of je NDL overschrijdt zonder decompressiestops, gaat de stikstof niet geleidelijk over in de longventilatie maar vormt belletjes in bloed en weefsels. Dat zijn gasemboli — en die blokkeren capillairen, veroorzaken weefselbeschadiging.
Type 1 (musculoskeletaal): Gewrichtspijn ("the bends"), spierpijn. Pijnlijk maar zelden dodelijk. Type 2 (neurologisch): Ruggenmerg, hersenen, longen. Verlammingen, bewustzijnsverlies. Medische noodsituatie.
Behandeling: Hyperbare zuurstoftherapie (HBO) — druk terug op brengen, dan langzaam reduceren. Hoe sneller de behandeling, hoe beter de prognose.
DAN Europe: Duiknoodlijn +39 06 4211 5685. Elke duiker zou dit nummer moeten kennen.
Waarom computers beter zijn dan tabellen
Duikcomputers berekenen continue stikstofopname in real-time op basis van je werkelijke diepteprofiel — ze integreren elke meter en elke seconde. Tabellen gaan uit van rechthoekige duiken (snel naar max. diepte, dan stijgen). Een computer geeft je meer no-deco-tijd op een profiel dat begint ondiep en dan dieper gaat, of dat meerdere diepten combineert.
Modern conservatief algoritme (Bühlmann ZHL-16C of VPM-B): geeft een extra veiligheidsmarge boven op de wetenschappelijke minimumvereisten.
Registreer elke duik met diepte en tijdsprofiel in Depth — een week later zie je je stikstofaccumulatie over meerdere duiken als je meerdere dagen duikt.