Speervisserij (onderwatervisserij met een harpoen of speervisharpoen) is een van de oudste visserijmethoden ter wereld. In Europa is het sterk gereguleerd en in sommige landen volledig verboden. Voor duikers is het belangrijk de regels te kennen — ook al vissent u zelf niet — omdat u op speervislocaties andere duikers tegenkomt.
Wettelijk kader in Europa
Nederland
Speervisserij is in Nederland volledig verboden in zoet water en in de meeste kustgebieden (Waddenzee, Oosterschelde, Grevelingenmeer). In de Noordzee in open zee is beperkte speervisserij theoretisch mogelijk maar praktisch nauwelijks relevant. De Visserijwet en de Wet Natuurbescherming reguleren dit strikt.
België
Speervisserij in zee is in België verboden zonder vergunning; vergunningen worden zelden afgegeven. In zoetwatergebieden: verboden.
Frankrijk
Speervisserij met perslucht-apparatuur (scuba) is verboden. Alleen bij freediving (adem inhouden) is het in zee toegestaan. Vergunning nodig. Beschermde zones (parc naturel marin, réserve naturelle) uitgesloten.
Spanje
Speervisserij met freediving: toegestaan met vergunning (permiso de pesca submarina). Verboden in beschermde zones en Parken (Parque Natural, Parque Nacional). Scuba-speervisserij: verboden.
Italië
Freediving-speervisserij: toegestaan met vergunning. 500 m afstand tot strand verplicht. Scuba: verboden.
Portugal / Azoren
Freediving-speervisserij: toegestaan. Nationale parken en beschermde zones: verboden. Specifieke soorten beschermd.
Kroatië
Speervisserij: toegestaan voor Kroatische staatsburgers en EU-ingezetenen met vergunning. 300 m afstand tot kustlijn en haven. Scuba: verboden.
VK / Ierland
Geen specifiek verbod op speervisserij in zee. Lokale beschermde zones (Marine Protected Areas) kunnen aanvullende beperkingen hebben.
Regels die bijna overal gelden
Ongeacht het land zijn de volgende regels bijna universeel:
- Scuba-speervisserij verboden: gebruik van perslucht-duikmateriaal bij speervisserij is in vrijwel geheel Europa verboden
- Beschermde soorten verboden: tonijn, zwaardvis, zeehond, dolfijn — nooit
- Beschermde gebieden: Natura 2000, Marine Protected Areas, nationale parken — controleer altijd lokale regels
- Minimum afmetingen: elk land heeft minimum-afmetingen per soort
- Vangstlimieten per dag: meestal 5–10 kg per persoon
Technieken en uitrusting
Speergeweer (speervisharpoen)
- Rubber/bungee-geweer: klassiek; rekrekkers spannen de harpoen; stille werking
- Pneumatisch geweer: perslucht in de kolf spant de harpoen; meer kracht; luider
Polespear
Een eenvoudige (bamboe of koolstof) stok met punt of drietand. Geen mechaniek. Ideaal voor beginners; kort bereik.
Freediving-techniek
Speervisserij is in Europa exclusief voor freedivers (geen scuba). De reden: freedivers kunnen slechts beperkte tijd onder water verblijven → minder vernietigende impact op een visbestand.
Ethische overwegingen voor duikers
Als duiker naast speervisser
- Respecteer speervislocaties — op populaire speervisrifjes kan de sfeer gespannen zijn
- Houd afstand (10+ m) van actiever speervisser (meegebrachte vis trekt haaien)
- Meld overtreding (scuba-speervisserij, beschermde soorten) aan de lokale kustwacht
Speervisserij als duikactiviteit
De meeste duikscholen en PADI/SSI-gelieerden scheiden speervisserij strikt van recreatief duiken. In beschermde gebieden is samenwerking met rangers gebruikelijk.
Invloed op het ecosysteem
Selectieve speervisserij heeft minder bijvangst dan trawlvisserij. Maar overmatige speervisserij op specifieke soorten (zeebrasem, grouper) heeft zichtbare impact op rifpopulaties.
Vrijduin-selectiviteit: freedivers kunnen soort en formaat kiezen vóór de schot — zero bijvangst als de viser kieskeurig is.
Log uw duiken in gebieden waar u speervisserij waarneemt in Depth — dit helpt bij het monitoren van visbeschikbaarheid en groepsgedrag.
Veelgestelde vragen
Mag ik als Nederlandse duiker in Spanje speervissen?
Ja, als freediver, met een Spaanse speervisvergunning (gemeenteloket of online) en buiten beschermde zones. Check de lokale regelgeving per provincie.
Is speervisserij in de Middellandse Zee legaal?
In de meeste landen: ja, met freediving en vergunning. Controleer per land en per specifieke locatie (Marine Protected Areas zijn verboden zones).
Hoe groot mag mijn harpoen zijn?
Dat varieert per land. In Spanje bijv.: gesloten seizoen; maximum geweer-lengte 150 cm. Controleer altijd lokale regelgeving vóór uitvoer of import van speervisuitrusting.