De zeven soorten zeeschildpadden
Alle zeven soorten zeeschildpadden staan op de IUCN Rode Lijst als bedreigd of kwetsbaar.
| Soort | Kenmerken | Verspreiding | |---|---|---| | Groene schildpad (*Chelonia mydas*) | Glad groen schild; herbivoor | Tropisch wereldwijd | | Karetschildpad (*Eretmochelys imbricata*) | Smalle snavel; eet sponzen | Tropisch rifgebied | | Onechte karetschildpad (*Caretta caretta*) | Groot hoofd; bijt schelpdieren | Mediterraan; Atlantisch | | Soepschilpad (*Dermochelys coriacea*) | Grootste; lederachtig schild; tot 700 kg | Subpolair tot tropisch | | Pazifik-ridleyschildpad (*Lepidochelys olivacea*) | Kleine, olijfgroene schild | Indo-Pacific | | Atlantische ridleyschildpad (*Lepidochelys kempii*) | Zeldzaamste soort | Golf van Mexico | | Platte rugschild (*Natator depressus*) | Grootste Australische soort | Noord-Australisch |
Groene schildpad — meest gezien door duikers
*Chelonia mydas* is de meest waargenomen soort op tropische riffen wereldwijd. Als adult is ze uitsluitend herbivoor — ze grazen op zeegras. De naam "groene" schildpad verwijst naar het groenige vet (van zeegrasdieet), niet naar de schildkleur.
Cleaning stations
Schildpadden bezoeken vaste poetsplaatsen op het rif waar lipvissen (met name *Labroides dimidiatus*) parasieten, dood weefsel en algen van het schild verwijderen. De schildpad staat stil en laat zichzelf poetsen — één van de meest gefotografeerde gedragingen in het rifduiken.
Slaapgedrag
Schildpadden zijn reptiel en moeten ademhalen. 's Nachts rusten ze onder rotsoverhangen of in kratten. Bij duiken met zaklamp zijn slapende schildpadden aanwezig — benadering is mogelijk maar verstoor ze niet.
Karetschildpad — zeldzamer, herkenbaar
De smalle snavel van de karetschildpad is gespecialiseerd om sponzen uit rifholten te pulken — de enige soort die *Chondrilla* en andere giftige sponzen eet zonder schadelijk effect. Sponzen zijn giftig voor alle andere dieren.
Schild is "imbricata" — overlappende schildplaten als dakpannen (bij de groene zijn de platen naast elkaar).
Loggerhead — mediterrane kusten
*Caretta caretta* legt eieren op Griekse, Turkse en Cypriotische stranden. Duikers in de Middellandse Zee ontmoeten regelmatig de loggerhead. Het grote hoofd bevat krachtige kaken voor het verbrijzelen van schelpen en kreeften.
Leatherback — de reus
*Dermochelys coriacea* is geen "harde" zeeschildpad — de rugzijde bestaat uit elastisch leer-achtig weefsel i.p.v. schildplaten. Tot 700 kg zwaar, kan in Noors en Canadees water duiken. Primair dieet: kwallen (inclusief de gifte Physalia). Duikers ontmoeten ze zelden; meer kans bij snorkelen of kajak.
Gedragsregels bij zeeschildpadden
- Nader langzaam en van voren — verras ze niet van achteren
- Raak nooit aan — menselijk contact verstoort hun gedrag; boetes tot €500 in beschermde gebieden
- Blokkeer niet de stijgroute naar het oppervlak — ze moeten elke 3–5 minuten ademhalen
- Geen flitsen bij slapende schildpadden 's nachts
- Houd minimaal 1 meter afstand bij rustende dieren
- Volg nooit — volg ze niet als ze weg zwemmen
Bedreigingen voor zeeschildpadden
- Bijvangst in visnetten en langlijnvisserij: meest dodelijk
- Plastic: kwallen lijken op plastic zakken; schildpadden eten beide
- Lichtvervuiling op stranden: pups navigeren met maanlicht naar zee; kunstlicht leidt ze de verkeerde kant op
- Klimaatverandering: zandtemperatuur bepaalt het geslacht van pups; stijgende temperaturen verstoren de balans
- Directe oogst: eieren en vlees nog illegaal geoogst in delen van Azië en LatAm
Loggen in Depth
Noteer zeeschildpadontmoetingen in Depth met soort, gedrag (poetsen, eten, zwemmen, slapend), locatie en diepte. Groene schildpad bij een cleaning station op 8m versus karetschildpad foeragerend op 25m zijn heel verschillende waarnemingen — beide waard om apart te loggen.