Een zeeschildpad onder water zien is voor veel duikers een onvergetelijke ervaring. Schildpadden zijn elegant, kalm en volledig op hun gemak in hun element. Maar ze zijn ook kwetsbaar en hun populaties staan wereldwijd onder druk. Hoe gedraag je je als je er een tegenkomt?
De vijf soorten die je kunt tegenkomen bij het duiken
Karetschildpad (Eretmochelys imbricata): de meest kleurrijke soort, herkenbaar aan het schildering en de smalle snavel. Leeft op rifgebieden en voedt zich met sponzen en zachte koralen. Gevonden in tropische en subtropische wateren.
Groene zeeschildpad (Chelonia mydas): de grootste herbivoor onder de zeeschildpadden. Eet zeegras en algen. Herkenbaar aan de ronde kop en het groene vet (dat door het dieet komt). Populair bij duikers in Tenerife, Egypte en Indonesië.
Onechte karetschildpad (Caretta caretta): de meest verspreide soort, aanwezig in de Middellandse Zee, de Atlantische en Stille Oceaan. Eet kreeftachtigen en weekdieren. Soms te zien in de Adriatische Zee bij duiken in Kroatië.
Lederschildpad (Dermochelys coriacea): de grootste zeeschildpad (tot 900 kg). Diepduiker die kwallenrijke diepzeegebieden prefereert. Zelden bij rif-duiken, maar soms bij driftduiken in de open oceaan.
Platrug zeeschildpad (Natator depressus): endemisch in Australische wateren. Beperkt verspreidingsgebied.
Gedragsregels bij schildpadontmoetingen
Houd afstand van minimaal 1–2 meter: schildpadden zijn beschermde dieren (CITES Bijlage I). Toenadering van minder dan 1 meter is in veel beschermde gebieden verboden.
Nooit aanraken: schildpadden aanraken is in de meeste landen illegaal. Het verstoort hun gedrag en kan infecties veroorzaken via menselijke bacteriën.
Blokkeer nooit de weg naar het oppervlak: schildpadden moeten regelmatig lucht happen. Positioneer je niet boven de schildpad. Laat altijd een vrije route naar het wateroppervlak open.
Ga niet mee als de schildpad vlucht: als een schildpad snel wegzwemt, volg hem dan niet. Agressief achtervolgen creëert stress en verstoring.
Geen flits bij slaap: schildpadden rusten regelmatig op de bodem of in rifholten. Een flits vlakbij een slapende schildpad verstoort zijn rust en kan hem in paniek laten wegschieten.
Geen voedsel aanbieden: het gewennen van schildpadden aan menselijk voedsel maakt ze aanvallend naar duikers. Dit probleem bestaat op meerdere populaire duiksites.
Beste locaties voor schildpadontmoetingen
Tenerife (Canarische Eilanden): groene zeeschildpadden leven permanent in de warme kustwateren. Duiksites bij Los Gigantes en El Médano zijn bekend om frequente encounters.
Marsa Alam (Egypte): de Marsa Mubarak-baai is wereldberoemd als schildpadhabitat. Meerdere schildpadden per duik zijn normaal in het seizoen (najaar en winter).
Sipadan (Maleisië — Sabah, Borneo): een van de rijkste schildpadhabitats ter wereld. Groene zeeschildpadden en karetsen in grote aantallen op het rif.
Similan Islands (Thailand): karetschildpadden en groene schildpadden, beste periode november–april.
Great Barrier Reef (Australië): Lady Elliot Island is een schildpadbroedplaats. Groene zeeschildpadden zijn dagelijks te zien bij rifduiken.
Azoren (Portugal): lederschildpadden passeren de Azoren op hun migratierout, beste kans bij blauwwaterduiken in de zomer.
Schildpadden en zeegras
Groene zeeschildpadden zijn een sleutelsoort voor zeegrasecosystemen. Ze begrazen zeegras en houden daarmee de plantengroei gezond. In gebieden waar zeeschildpadden zijn verdwenen, overgroeit zeegras en degeneert het ecosysteem. Duikers die schildpadden beschermen, beschermen indirect het hele ecosysteem.
Registreer elke schildpadontmoeting in Depth — noteer de soort, het aantal, de diepte en het gedrag. Je data kan bijdragen aan lokale beschermingsprogramma's als je ze deelt met monitoringorganisaties zoals Sea Turtle Conservancy.