Duiken stelt eisen aan je lichaam: drukverschillen, verhoogd ademhalingswerk, kou en inspanning. De meeste gezonde mensen kunnen probleemloos duiken — maar bij bepaalde aandoeningen gelden beperkingen of is een medische keuring nodig.
Medische keuring: wanneer verplicht?
De meeste duikorganisaties (PADI, SSI, CMAS) laten cursisten een medische vragenlijst invullen. Wie bij een van de vragen "ja" antwoordt, wordt doorverwezen naar een sportduikarts voor een keuring. Dit geldt voor onder meer:
- Hart- en vaatziekten (gehad of actueel)
- Astma of andere luchtwegproblemen
- Diabetes mellitus
- Epilepsie
- Recente operaties of letsel
- Psychische aandoeningen
- Zwangerschap
Diabetes en duiken
Duiken met goed ingestelde diabetes type 1 of 2 is mogelijk, mits goed gecontroleerd. Risico's: hypoglykemie onder water (bewustzijnsdaling, niet altijd herkenbaar voor de duiker zelf) en hyperglykemie (verminderd oordeel). Richtlijnen: geen hypo's de afgelopen uren, bloedglucose 6–10 mmol/L voor de duik, altijd met buddy die op de hoogte is, korte duiken met snelle terugkeer naar boot. Elk jaar keuring door sportduikarts.
Astma en duiken
Mild, goed gecontroleerd astma hoeft geen beletsel te zijn — maar astma bij inspanning (exercise-induced asthma) is een contra-indicatie. Bronchospasmen onder druk kunnen levensgevaarlijk zijn. Laat je beoordelen door een sportduikarts; gebruik bronchodilator (ventolin) indien nodig maar informeer je instructeur.
Hartaandoeningen en duiken
Na een hartinfarct of hartoperatie: wacht minimaal 6 maanden en laat je keuren door een duikgeneeskundig specialist. Open foramen ovale (PFO) — een klein gat in het hart aanwezig bij ~25% van de bevolking — verhoogt het risico op decompressieziekte. Aanbeveling: duik conservatief (traag opstijgen, veiligheidsstop altijd).
Epilepsie
Epilepsie is een absolute contra-indicatie voor duiken: een aanval onder water is levensbedreigend. Uitzonderingen zijn patiënten die aantoonbaar aanvalsvrij zijn voor lange periodes én geen aanvalsbevorderende factoren hebben — dit is altijd maatwerk met een gespecialiseerde arts.
Medicatie
Sommige medicijnen beïnvloeden je geschiktheid voor duiken: sedativa, antihistaminica (sommige veroorzaken slaperigheid, verergerd door stikstofnarcose), bepaalde antibiotica en bloeddrukverlagende middelen. Bespreek altijd al je medicatie met een sportduikarts voor je begint.
Meer informatie
DAN Europe (Divers Alert Network) biedt online medische vragenlijsten en een overzicht van sportduikartsen in Nederland en België. Bezoek dan.org/nl voor meer informatie. Log je duiken inclusief gezondheidsnotities in Depth.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik een sportduikarts in Nederland?
DAN Europe heeft een overzicht van gecertificeerde sportduikartsen. Ook veel grote duikclubs hebben contacten met artsen die duikgeneeskunde kennen.
Kan ik duiken na een hartstilstand?
Dit is een medische beslissing per geval. Sommige mensen kunnen na volledig herstel terugkeren naar duiken, mits de oorzaak is behandeld en er geen residu-risico is. Overleg met een hartspecialist én een sportduikarts.
Mag ik duiken als ik een verkoudheid heb?
Nee — een verstopte neus en middenoor beletten het goed compenseren (equaliseren) van de druk. Duik pas als je volledig vrij bent. Geforceerd equaliseren met een verstopt oor kan het trommelvlies scheuren.