De meeste noodsituaties onder water zijn het gevolg van paniek, niet van de oorspronkelijke apparaatstoring zelf. Een duiker die de situatie herkent, rustig blijft en de juiste procedure volgt, lost de meeste problemen veilig op.
Regulator-vrijstroom (free-flow)
Wat is het?: De regulator blijft continu lucht leveren, ook als je niet inademt. Dit verbruikt snel uw tank.
Oorzaak: Schade aan het membraan, zand of vuil in de regulator, of te lage watertemperatuur (icing).
Aanpak:
- Draai de regulator zodat het mondstuk naar beneden wijst — de luchtbel verhindert dan het vrijstromen
- Adem uit de vrijstromende regulator — je kunt dit door je hand eroverheen te houden
- Wissel direct naar je octopus (alternatieve tweede trap) en start gecontroleerde noodstijging
- Seingeef je buddy
BCD-inflator kleeft vast
Symptoom: BCD blijft opblazen of raakt niet leeg via de inflator.
Aanpak (lek/voortdurend opblazen):
- Druk op de ontluchtingsknop van de BCD-schouder — of houd de kraag omhoog
- Als de inflator blijft opblazen: loskoppelen van de LPI-slang (twist en trek)
- Gebruik de handmatige mondstuk-inflator-opening om lucht te laten ontsnappen
- Start gecontroleerde stijging — nooit snel
Symptoom: BCD verliest langzaam lucht:
- Controleer of de inflator of het mondstuk goed gesloten is
- Als het lek aanhoudt: signaleer buddy, overweeg vroeger stijgen, sla lucht handmatig bij
Maskerlekkage
Oorzaak: Haar onder het siliconen maskerrand, verkeerde pasvorm, of gestoord masker.
Aanpak:
- Druk de bovenkant van het masker zacht aan, blaas via de neus om het masker te legen
- Als het lek aanhoudt: masker eraf, leeg blazen, opnieuw opzetten
- Oefening: masker leeg blazen is een standaard OW-cursus-vaardigheid — oefen dit regelmatig
Kramp
Oorzaak: Uitdroging, koude, onjuiste vinnenslag, overbelasting.
Aanpak:
- Stop met zwemmen
- Kuitkramp: voet omhoog trekken, teen naar het gezicht toe, teen van de vin omhoog duwen
- Signaleer buddy voor hulp als de kramp niet verdwijnt
Verlies van zichtcontact met buddy
Procedure (PADI standaard):
- Zoek 1 minuut op dezelfde diepte — draai een volledige cirkel
- Als niet gevonden: stig gecontroleerd op naar het wateroppervlak
- Wacht op het oppervlak en maak contact
Lege tank (onverwacht)
Preventie: Monitor je tankdruk elke 5 minuten. Draai terug naar het instapplaats wanneer je 50 bar bereikt, tenzij dichter bij een uitstappunt.
Als het misgaat: Signaal je buddy onmiddellijk (duim omhoog + handgebaar voor lucht), gebruik octopus-ademhaling terwijl je samen stijgt.
Mentale training
Oefeningen die redden:
- Jaarlijks je noodprocedures herhalen (even zonder masker, buddy-ademhaling)
- Duik altijd binnen je trainingsniveau
- Gebruik Depth om apparatuurproblemen en bijna-incidenten te noteren — leermonitor voor jezelf en voor je duikschool
Rustig hoofd, goede voorbereiding, vertrouwen in je training — dat is alles wat je nodig hebt.