Licht is de meest kritische factor in onderwaterfotografie en -video. Zonder kunstlicht absorberen de rode en oranje golflengten al op 5 meter diepte — uw foto's worden groen-blauw. Kunstlicht brengt de ware kleuren terug. Deze gids legt uit hoe u dat correct doet.
Waarom kunstlicht nodig is onder water
Wit licht bestaat uit alle kleuren van het spectrum. Water absorbeert golflengten selectief:
- Rood: geabsorbeerd op 2–5 m
- Oranje: geabsorbeerd op 5–10 m
- Geel: geabsorbeerd op 20–25 m
- Blauw/violet: penetreren het diepst
Resultaat: op 15 m diepte ziet alles blauw-groen uit — ook al is het koraal rood en oranje. Kunstlicht (flits of videolamp) brengt de volledige lichtspectrum terug op korte afstand.
Types onderwaterverlichting
Strobe / Flitser
Een strobe is een onderwaterflits die een korte, intense lichtpuls geeft op het moment van afdrukken.
Voordelen:
- Bevriesting van beweging (1/250 sec of sneller)
- Kleuraccurate weergave op korte afstand (0,5–1,5 m)
- Goed voor macro en close-focus wide-angle
Nadelen:
- Geen continue belichting voor video
- Backscatter (witte vlokken van opgewerveld sediment in het licht) als niet goed geplaatst
Populaire modellen: Inon Z-330, Sea&Sea YS-D3, Ikelite DS 230
Videolamp / Continuous LED-lamp
Een continue lamp verlicht het subject constant — ideaal voor video en handig bij macro-fotografie voor focus-assistentie.
Voordelen:
- Werkt voor zowel foto als video
- Geen synchronisatieproblemen
- Witbalans-instelling op basis van continue licht
Nadelen:
- Minder krachtig dan strobe (snel beperkt bereik)
- Batterijverbruik hoger
Modellen: BigBlue, Sola Sea&Sea, Backscatter Mini Flash
Ringflits / Macro-ring
Een ringflits zit rondom de lens en verlicht gelijkmatig van alle kanten — ideaal voor nudibranch en macro-fotografie.
Backscatter: de grootste vijand
Backscatter zijn witte vlokken op de foto veroorzaakt door zwevende deeltjes (plankton, sediment) die de flitser verlicht. Voorkomen:
- Flitser uitsteken: niet vlak naast de lens maar 45–60° naar buiten en iets voor het subject
- Juiste flitshoek: richt de flitsers niet recht naar voren maar naar beneden en naar het subject
- Afstand beperken: kleinere onderwater-afstand = minder partikels in het lichtpad
- Diffusors: zachte diffusordek sel op de strobe spreidt het licht en vermindert harde backscatter
Witbalans voor video
Voor video met een continue lamp kunt u een aangepaste witbalans instellen:
- Houd een wit vel papier of een witte lei voor de lens op uw werkdiepte
- Activeer de custom witbalans in uw camera (WB-knop → witbalans instellen)
- De camera compenseert nu het blauw-groene omgevingslicht
Alternatief: gebruik een rode filter in ondiep water (0–10 m) zonder kunstlicht — het filter compenseert de rode absorptie.
Strobeplaatsing: de basis
De standaard 2-strobe setup:
- Beide strobes uitgestoken via armen (dual arm systeem)
- 45° naar buiten van de lens-as
- Gericht op het subject maar niet recht naar voren (backscatter!)
Single strobe: één arm; ideaal voor macro. Positioneer 10-15 cm boven en buiten het subject.
Camera-instellingen bij kunstlicht
Voor fotografie met strobe
- Sluitertijd: synchroon met strobe (max 1/250 of flash-sync-speed)
- Diafragma: f/8–f/16 (macro); f/5.6–f/8 (wide-angle)
- ISO: 100–400 (laag ISO bij goede kunstverlichting)
- White balance: sunlight of specifiek instellen op strobe-temperatuur (5500–6000K)
Voor video met LED
- Frame rate: 24 of 30 fps
- Sluitertijd: 2x frame rate (180° regel): 1/48 of 1/60 sec
- ISO: zo laag mogelijk; verhoog bij onvoldoende licht
- White balance: handmatig instellen op uw werkdiepte (zie boven)
Onderhoud van onderwaterlichten
Na elke duik:
- Rinse met zoet water (ook de binnenkant van O-ring groeven)
- O-ringen controleren op haar, vuil en beschadiging
- Batterijen verwijderen bij langdurige opslag
- Contacten van brandbare lithium-batterijen isoleren in vluchten
Log uw duiken inclusief verlichtingssetup in Depth — het helpt u patronen in uw belichtingsinstellingen te herkennen per locatie en diepte.
Veelgestelde vragen
Hoe ver reikt een onderwaterstrobe?
Effectief bereik: 0,5–2 m. Meer dan 2 m wordt het licht verspreid en de kleurbalans minder accuraat. Bij wide-angle foto's: subject dichter op de lens brengen, niet de flitser harder zetten.
Heb ik twee strobes nodig?
Voor macro: één is voldoende. Voor wide-angle: twee strobes geven gelijkmatiger licht en vermijden schaduwen aan één kant. Beginners starten goed met één strobe.
Kan ik mijn land-camera en -flits onder water gebruiken?
Alleen in een onderwaterbehuizing (housing) die compatibel is met uw camera. Geen land-flitser werkt onder water zonder TTL-sync-connector op de housing. Gebruik onderwaterspecifieke strobes.