Een kompas geeft altijd noord aan. Als je een bearing instelt (de richting van je duikbestemming), weet je altijd welke kant op. Dit klinkt simpel maar vereist oefening — zeker wanneer je ook telt hoe ver je hebt gezwommen.
Het kompas begrijpen
Een duikkompas heeft:
- Kompasroos: Draait vrij, wijst altijd naar Noord
- Bezel (buitenring): Verstelbaar, je stelt hierop je bearing in
- Lubber line: Vaste lijn, je leest de bearing af aan de lubber line
Gebruik:
- Richt het kompas op je bestemming aan de oppervlakte
- Draai de bezel totdat de Noord-naald in het kamertje (de twee lijnen) valt
- De afgelezen waarde op de bezel tegenover de lubber line is je bearing
Back-azimuth (terugkoers)
Als je bearing heen = 50° (Noord-Oost), dan is je terugkoers 50 + 180 = 230° (Zuid-West).
Rekenregel:
- Als bearing < 180°: voeg 180 toe
- Als bearing ≥ 180°: trek 180 af
De meeste duikkompassen hebben een tweede markering op de bezel (180° van de eerste) voor directe back-azimuth aflezing.
Rechthoekige navigatie (AOWD-oefening)
Start bij de ankerlijn. Duik:
- Heen: bearing X, Y kick-cycles
- Rechts: bearing X+90°, Y/2 kick-cycles
- Terug: bearing X+180°, Y kick-cycles
- Terug naar start: bearing X-90°, Y/2 kick-cycles
Als het goed gaat, kom je terug bij de ankerlijn. Foutmarge is normaal — minder dan 2 meter is uitstekend.
Kick-cycles als afstandsmeting
Eén kick-cycle = twee kicks (beide benen). Oefen op een zwembad: hoeveel kick-cycles voor 10 meter? Gemiddeld 10–15. Noteer dit voor jouw lichaamstype en zwemstijl — het is individueel.
Bij stroming: meer kick-cycles nodig. Pas je schatting aan.
Combineren met landmark-navigatie
Kompas + landmark = meest betrouwbaar. Observeer bij aanvang van de duik:
- Waar is de bodem-topografie (rifrand, sloot, wand)?
- Welke kant is het licht het sterkst (zonpositie)?
- Zijn er opvallende vormen (anker, wrak, boul)?
Gebruik het kompas als back-up, niet als enige referentie.
Fouten die beginners maken
- Kompas schuin houden (naald wrijft tegen behuizing → fout bearing)
- Kompas te dicht bij duikercomputer houden (magnetische storing)
- Bearing afgelezen aan verkeerde kant van lubber line
- Kick-cycles niet consequent tellen
Loggen in Depth
Noteer bij navigatie-duiken de bearing heen en de terugfout (hoeveel meter van het startpunt bij terugkomst). Na tien navigatie-oefeningen zal je scherpe verbetering zien.