← Duikgids

Gasmengsels bij het duiken: lucht, nitrox en trimix — wanneer kiest u wat?

De keuze van uw gasmengsel bepaalt uw NDL (no-decompression limit), uw maximale werkdiepte en uw risico op narcose en zuurstoftoxiciteit. De meeste recreatieve duikers beginnen met lucht — maar nitrox biedt reële voordelen voor herhaaldelijk duiken op middeldiepe locaties.

Lucht (21% O₂, 79% N₂)

Perslucht is het standaard recreatieve duikgas. Het is overal beschikbaar en geen certificaat vereist voor gebruik.

Voordelen: Universeel beschikbaar; geen speciale kennis vereist Nadelen: Kortere NDL op diepere duiken; hogere narcose-gevoeligheid dan helium-mengsels

NDL op lucht (bij sea level):

  • 18 m: 56 min
  • 25 m: 17 min
  • 30 m: 11 min
  • 40 m: 7 min

Nitrox / EANx (Enriched Air Nitrox)

Nitrox is perslucht met een verhoogd percentage zuurstof. De meest gebruikte mengsels zijn EANx32 (32% O₂) en EANx36 (36% O₂).

Voordelen van nitrox

Langere NDL's: bij EANx32 is de NDL op 18 m ruim twee keer zo lang als op lucht; op 25 m bijna 50% langer.

NDL vergelijking 25 m:

  • Lucht: 17 min
  • EANx32: 25 min
  • EANx36: 32 min

Minder vermoeidheid: minder stikstofabsorptie = minder vermoeidheid na meerdere duiken per dag (dit is wetenschappelijk omstreden maar veelvuldig gerapporteerd door duikers).

MOD: maximum operating depth

De keerzijde van nitrox: verhoogde zuurstofpartiaaldruk op diepte. Zuurstoftoxiciteit (convulsies) treedt op bij een ppO₂ > 1,4 bar (recreatief) of 1,6 bar (absolute max).

MOD-berekening: MOD = (ppO₂_max / FO₂) - 1 × 10

  • EANx32, ppO₂=1.4 → MOD = (1.4 / 0.32) - 1 × 10 = 34 m
  • EANx36, ppO₂=1.4 → MOD = (1.4 / 0.36) - 1 × 10 = 29 m

Regel: u mag NOOIT dieper duiken dan de MOD van uw gasmengsel. De fles moet altijd geanalyseerd zijn en de MOD op een sticker op de fles.

Nitrox certificaat

PADI EANx, SSI Enriched Air Nitrox of BSAC Nitrox. 1-daagse cursus, geen duiken vereist (alleen theorie + eindexamen).

Trimix (O₂ + N₂ + He)

Trimix voegt helium toe aan het mengsel. Helium heeft geen narcotische werking (unlike stikstof) en is minder narcogeen dan stikstof — ideaal voor diepere duiken.

Typen trimix

  • Normoxisch trimix: 21% of meer O₂; voor diepten 40–60 m
  • Hyperoxisch trimix: O₂ > 21%; hogere O₂ voor ondiepe bottom-fase
  • Hypoxisch trimix: O₂ < 17%; voor diepten >60 m (gevaarlijk op oppervlak)

Wanneer trimix nodig?

  • Technische duiken dieper dan 40 m (narcose-reductie)
  • Cave duiken op grote diepte
  • Wrakduiken in diepe range (WWII-wrakken op 60–100 m)

Trimix certificaat

Full technical diving track: Intro to Tech → Advanced Nitrox → Deco Procedures → Trimix. Meerdere cursussen, praktijkduiken vereist.

Gasmengsels vergelijkingstabel

| Mengsel | O₂% | N₂% | He% | Max diepte | Narcose-risico | NDL 25m | |---|---|---|---|---|---|---| | Lucht | 21 | 79 | 0 | 40 m | Hoog | 17 min | | EANx32 | 32 | 68 | 0 | 34 m | Hoog | 25 min | | EANx36 | 36 | 64 | 0 | 29 m | Hoog | 32 min | | 21/35 trimix | 21 | 44 | 35 | 60 m | Laag | nvt |

Praktische tips voor nitrox-duikers

  • Analyseer altijd: meet het O₂-percentage voor elke duik met een O₂-analysemeter
  • Label de fles: MOD en mengsel op een neon sticker op de fles
  • Stel uw computer in: verander de instelling van 'lucht' naar 'nitrox' met het juiste O₂-percentage vóór de duik
  • Niet dieper dan MOD: de MOD is een harde grens — geen uitzonderingen

Log uw gasmengsel per duik in Depth voor nauwkeurige gasmanagement-analyse en correct NDL-bijhouden.

Veelgestelde vragen

Is nitrox duurder dan lucht?

Ja, gemiddeld €3–€8 meer per fles. De langere NDL's en minder vermoeidheid maken het bij intensief duiken meer dan de moeite waard.

Kan ik mijn nitrox-fles vullen waar ik lucht krijg?

Niet overal. Nitrox vereist speciale apparatuur. Informeer bij uw duikoperator. Grote duikresorts vullen nitrox standaard.

Is nitrox veiliger dan lucht?

Nitrox is veiliger op middeldiepe duiken (minder stikstofbelasting) maar gevaarlijker als u de MOD overschrijdt (zuurstoftoxiciteit). Met het juiste inzicht en een goed ingestelde computer is het een veilige verbetering.