Een duikongeval kan snel gaan. Uitrusting faalt, een buddy verliest bewustzijn, decompressieziekte manifesteert zich op het strand. In die momenten is voorbereiding het verschil tussen leven en dood. In deze gids: de meest voorkomende duikongevallen, wat te doen, en hoe DAN (Divers Alert Network) je ondersteunt.
De meest voorkomende duikongevallen
1. Bewusteloze duiker onder water
Oorzaken: shallow water blackout (vrijduiken), hart- of hersenincident, ernstige narcose, CO₂-vergiftiging (rebreather)
Direct handelen:
- Steek je arm door de BCD-rugband of arm van de duiker
- Activeer zijn BCD-inflator of dump je eigen gewichten voor opwaartse kracht
- Bewaak zijn luchtweg terwijl je opstijgt — mond/neus vrij
- Aan de oppervlakte: controleer bewustzijn en ademhaling → start CPR indien nodig
Nooit: kunstmatige beademing onder water tenzij je specifiek daarvoor getraind bent (Rescue Diver).
2. Vermiste buddy
Protocol:
- Stop, kijk om je heen gedurende 1 minuut (in alle richtingen)
- Draai een halve cirkel: links, rechts, omhoog en omlaag
- Na 1 minuut geen buddy: stijg op naar de oppervlakte en zoek vandaar
- Geef alarm zodra je aan de oppervlakte bent
3. Paniek onder water
Herkenning bij jezelf: snelle ademhaling, claustrofobie, irrationele drang om op te stijgen Handelen:
- Stop — beweeg niet
- Hou vast aan iets (je buddy, een lijn)
- Adem langzaam en diep — expiratie zo lang als inspiratie
- Wanneer rustig: beslis samen met buddy of je verdergaat
Bij paniek van je buddy:
- Blokkeer hem — niet laten opstijgen terwijl hij in paniek is (risico op longoverdruktletsel)
- Oogcontact, handgebaar "rustig"
- Als hij toch omhoog wil: begeleid hem en controleer de opstijgsnelheid
4. Luchtgebrek (out of air)
Procedure:
- Geef het noodsignaal aan je buddy (hand over keel)
- Buddy geeft zijn octopus (noodregelaar) — je deelt lucht
- Samen opstijgen met veiligheidspauze
Als je solo duikt en luchtgebrek hebt: stijg onmiddellijk op, uitademen als je stijgt (om longoverdruktletsel te voorkomen).
5. Ongecontroleerde opstijging
Wat er mis gaat: een BCD blaast te veel op, gewichtsgordel verloren, neopreen expandeert
Handeling:
- Dump BCD-lucht en pak je BCD-dumpventiel
- Als dat niet helpt: neem een horizontale houding om weerstand te vergroten
- Laat lucht uit je longen ontsnappen (niet diep inademen bij snelle opstijging)
- Probeer te vertragen — ook kleine vertraging helpt
Na de opstijging: direct medische aandacht bij DAN als je symptomen hebt.
Decompressieziekte (DCS): herkennen en handelen
Type 1 DCS (licht)
- Gewrichts- en spierpijn (het "bends")
- Huiduitslag, jeuk, marbling (marmer-patroon huid)
- Vermoeidheid, duizeligheid
Type 2 DCS (ernstig)
- Neurologische symptomen: moeite met lopen, tintelingen, verlammingsverschijnselen
- Ademhalingsproblemen ("chokes"): pijn bij ademen, hoest
- Bewustzijnsstoornis
Eerste hulp bij DCS
- 100% zuurstof zo snel mogelijk (duikcentrum, O₂-kit)
- Leg de duiker neer — niet laten lopen als neurologische symptomen
- Water geven — 500-1000 ml niet-koolzuurhoudend water
- Bel DAN: Nederland: +31 (0)88 866 0300
- Transport naar een recompressiekamer — zo snel mogelijk
Nooit: terug laten duiken ("duik er maar even door"); dit verergert de DCS dramatisch.
DAN — Divers Alert Network
DAN is de internationale duikmedische hulporganisatie. Ze bieden:
- 24/7 medische hotline voor duikongevallen (wereldwijd)
- Recompressiekamer-locator (dichtstbijzijnde HBO-kamer)
- Duikverzekering (medische kosten, evacuatie)
- Opleiding: DAN O₂ Provider, First Aid for Divers
Contactnummer Europa: +39 06 4211 5685 (24/7) Contactnummer Nederland/Benelux: +31 (0)88 866 0300
DAN-lidmaatschap is sterk aanbevolen voor iedere actieve duiker — recompressietherapie in een HBO-kamer kost €2.000–€5.000 per sessie zonder verzekering.
Rescue Diver cursus
De PADI Rescue Diver-cursus traint je in:
- Zelfredding en stressmanagement
- Bewusteloze duikers assisteren (onder water en aan de oppervlakte)
- Vermiste duiker scenario's
- CPR en AED-gebruik
Aanbevolen na AOWD — veel duikers beschouwen het als de meest waardevolle cursus die ze ooit volgden.
Registreer in Depth je Rescue Diver-kwalificatie, DAN-lidmaatschapsnummer en de locatie van de dichtstbijzijnde recompressiekamer bij je favoriete duiklocaties. Bij een noodgeval is die informatie onmisbaar.
Veelgestelde vragen
Heb ik een duikverzekering nodig?
Ja — reguliere reisverzekeringen dekken duikongevallen zelden volledig. DAN-verzekering dekt medische behandeling, recompressie en evacuatie.
Hoe herken ik DCS bij mijn buddy?
Vraag naar pijn in gewrichten of spieren binnen 24 uur na de duik. Kijk naar ongewone vermoeidheid, huidafwijkingen of moeite met lopen. Bij twijfel: neem contact op met DAN.
Kan ik zelf een DCS-aanval "uitduiken"?
Nooit. Terug duiken bij DCS-verdenking verergert de symptomen en vergroot het risico op permanent letsel.