Groter diepte = meer druk = meer risico. Dat is de kern van duikveiligheid. Maar met de juiste kennis en voorbereiding zijn duiken tot 40 m en dieper veilig uit te voeren. In deze gids: stikstofnarcose, NDL-limieten, decompressieverplichting en hoe je een decompressietabel leest.
Wat verandert op grotere diepte?
Bij elke 10 m extra diepte neemt de waterdruk toe met 1 bar:
- 10 m: 2 bar (je longen halve volume)
- 20 m: 3 bar
- 30 m: 4 bar
- 40 m: 5 bar
Die verhoogde druk heeft directe gevolgen voor je lichaam:
Stikstofopname
Bij elke ademteug neem je meer stikstof op dan normaal (Wet van Henry). Hoe dieper en langer je duikt, hoe meer stikstof in je weefsels oplost. Bij te snelle opstijging kan die stikstof bellen vormen in je bloed en weefsels — decompressieziekte (DCS).
Stikstofnarcose
Op grotere diepte werkt stikstof narcotisch. Symptomen beginnen typisch rond 30 m, worden sterker richting 40 m:
- Euforisch gevoel ("het gevoel dat alles goed is")
- Vertraagde reacties, slechter beslissingsvermogen
- In extreme gevallen: desoriëntatie, hallucinaties
Narcose verdwijnt bij opstijgen. Iedereen krijgt het, maar de drempel verschilt per persoon en duik. Koude, vermoeidheid en stress verlagen de drempel.
Zuurstoftoxiciteit
Bij hogere partiële drukken (PPO₂ > 1.4–1.6 bar) wordt zuurstof toxisch voor het zenuwstelsel. Op lucht:
- 60 m: PPO₂ = 1.47 bar → gevaarlijk
- 66 m: PPO₂ = 1.6 bar → maximale grens
Oplossing: duik nooit dieper dan 40 m op gewone lucht. Technische duikers gebruiken trimix (helium + zuurstof + stikstof) om dit te omzeilen.
No-Decompression Limits (NDL)
De NDL is de maximale verblijfstijd op een bepaalde diepte zonder decompressieverplichting. Binnen de NDL mag je direct opstijgen (mits veiligheidshalte op 5 m).
NDL op lucht (PADI RDP, conservatief): | Diepte | NDL | |---|---| | 12 m | 140 min | | 18 m | 56 min | | 25 m | 30 min | | 30 m | 20 min | | 40 m | 9 min |
Een duikcomputer berekent real-time je resterende NDL op basis van je profiel.
Decompressieverplichting: wanneer en hoe
Als je de NDL overschrijdt, ben je verplicht op specifieke dieptes te stoppen voor een bepaalde duur voordat je aan de oppervlakte kunt komen — decompressiehaltes.
Voorbeeld decompressieprofiel (BSAC tabellen, 30 m / 25 min):
- 9 m: 3 min
- 6 m: 4 min
- 3 m: 9 min
Zonder de haltes te maken: ernstig verhoogd risico op DCS.
Wanneer is decompressieduiken toegestaan? Alleen met specifieke training (PADI Deco Procedures, TDI Advanced Nitrox, of gelijkwaardig) en de juiste gasmengsels (deco-gas met verhoogd zuurstofgehalte voor snellere off-gassing).
Veiligheidshalte
Ook bij duiken binnen de NDL wordt altijd een veiligheidshalte aanbevolen:
- Diepte: 5 m
- Duur: 3 minuten
Dit is geen decompressiehalte — het is voorzorg om de resterende opgeloste stikstof extra af te bouwen.
Duikcomputer vs. tabellen
Vroeger werden decompressietabellen (PADI RDP, BSAC, US Navy) manueel geraadpleegd. Nu berekent je duikcomputer real-time:
- Huidige NDL/decompressiestatus
- Benodigde haltes bij decompressieverplichting
- Resterende bottom-time op elke diepte
Toch zijn tabellen nuttig: ze leren je de principes begrijpen zodat je de computer begrijpt, en ze zijn een backup als de computer uitvalt.
Oppervlakteintervallen
Stikstof wordt ook boven water afgebouwd. Hoe langer je pauzeert tussen duiken, hoe meer stikstof je kwijtraakt.
Typen duikers:
- Computer-gestuurd: de computer houdt je residuele stikstof bij en berekent je NDL voor de volgende duik
- Tabellen: gebruik PADI RDP Surface Interval Table of BSAC-equivalenten
Vliegverbod na duiken:
- Na één enkele recreatieve duik: minimaal 12 uur wachten
- Na meerdere duiken / decompressieduiken: minimaal 24 uur
Registreer elke diepe duik in Depth — inclusief maximale diepte, bottom-time, computer-NDL bij opstijgen en eventuele decompressiehaltes. Bij meerdere duiken per dag geeft het logboek inzicht in je cumulatieve stikstofbelasting.
Veelgestelde vragen
Mag ik als OWD-duiker naar 40 m?
PADI OWD-limiet is 18 m (begeleid 20 m). Voor dieper dan 30 m is AOWD vereist. Voor dieper dan 40 m is Deco Diver of TDI-training nodig.
Wat doe ik als ik per ongeluk de NDL overschrijd?
Stop direct. Berekent je computer decompressiehaltes: volg ze. Als je de haltes niet kunt maken (gas tekort), stijg zo langzaam mogelijk op (maximaal 9 m/min) en zoek onmiddellijk medische hulp bij aankomst op de oppervlakte.
Helpt Nitrox bij diepteduiken?
Nitrox heeft een lager stikstofgehalte → langere NDL op middelgrote diepte. Maar bij hogere PPO₂ wordt zuurstoftoxiciteit eerder een probleem. Nitrox is het meest effectief op 15–30 m, niet op extreme diepte.